Coraz częściej zwracacie się do mnie z pytaniem, czy zarządca sukcesyjny może zarejestrować samochód należący do przedsiębiorstwa w spadku, czy pojazd powinien zostać zarejestrowany na spadkobierców oraz czy zarządca sukcesyjny może samodzielnie sprzedać firmowe auto.
Problemy te pojawiają się szczególnie wtedy, gdy przedsiębiorca przed śmiercią kupił samochód, ale nie zdążył go zarejestrować, albo gdy nowy pojazd został zakupiony już po jego śmierci przez zarządcę sukcesyjnego.
Sytuacja komplikuje się jeszcze bardziej, jeżeli spadkobiercy nie mają prawomocnego postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku ani aktu poświadczenia dziedziczenia, a samochód jest niezbędny do dalszego prowadzenia działalności gospodarczej.
Z jednej strony przepisy Prawa o ruchu drogowym przewidują, że rejestracji pojazdu dokonuje się na wniosek właściciela. Z drugiej strony zarządca sukcesyjny został przecież powołany właśnie po to, aby po śmierci przedsiębiorcy prowadzić przedsiębiorstwo i wykonywać związane z tym obowiązki.
***
UWAGA: Zamiast czytania możesz posłuchać w moim podcaście!
***
Czy zatem zarządca sukcesyjny może złożyć wniosek o rejestrację samochodu, mimo że nie jest jego właścicielem?
I kolejne pytanie: na kogo urząd powinien zarejestrować samochód – na zarządcę sukcesyjnego czy na spadkobierców?
Warto przy tym wiedzieć, że zagadnienie to było już przedmiotem postępowań przed sądami administracyjnymi, w tym przed Naczelnym Sądem Administracyjnym.
Co ciekawe, z relacji klientów wynika, że praktyka poszczególnych wydziałów komunikacji nie zawsze jest jednolita. Zdarzają się przypadki, w których urzędy dopuszczają rejestrację samochodu na zarządcę sukcesyjnego, więc często zależy to od praktyki konkretnego wydziału komunikacji.
W tym artykule wyjaśnię, co wynika z przepisów, jak do problemu podchodzą sądy administracyjne i co można zrobić, gdy stanowisko starosty jest inne niż stanowisko prezentowane w orzecznictwie.
Czy samochód wykorzystywany w działalności gospodarczej zawsze należy do przedsiębiorstwa w spadku?
Zanim odpowiemy na pytanie, kto może zarejestrować samochód, musimy ustalić jedną podstawową kwestię: czy samochód rzeczywiście należał do zmarłego przedsiębiorcy i czy wchodzi w skład przedsiębiorstwa w spadku.
Nie każdy pojazd wykorzystywany w działalności gospodarczej stanowi bowiem własność przedsiębiorcy.
Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw:
