Coraz częściej pojawiają się pytania, co zrobić, gdy po śmierci przedsiębiorcy zarządca sukcesyjny został powołany bez udziału wszystkich osób uprawnionych do przedsiębiorstwa w spadku. Czy pominięty spadkobierca może zakwestionować jego powołanie? Czy zarządca sukcesyjny nadal może prowadzić firmę? Co z zawartymi przez niego umowami i kto odpowiada za zobowiązania przedsiębiorstwa?
Problemy te pojawiają się szczególnie wtedy, gdy przedsiębiorca nie powołał zarządcy sukcesyjnego za życia, a po jego śmierci rodzina zdecydowała się ustanowić zarząd sukcesyjny u notariusza.
Nie zawsze jednak wiadomo, kto rzeczywiście dziedziczy przedsiębiorstwo. Zdarza się, że spadkobiercy nie znają wszystkich testamentów, nie wiedzą o istnieniu innych osób uprawnionych do dziedziczenia albo błędnie ustalają wysokość udziałów w przedsiębiorstwie w spadku.
Może się również zdarzyć, że jedna z osób świadomie zataja informacje o innych spadkobiercach, aby samodzielnie zdecydować, kto będzie zarządzał firmą.
Co w takiej sytuacji?
Czy zarządca sukcesyjny powołany z naruszeniem przepisów nadal może prowadzić przedsiębiorstwo, zawierać umowy i dysponować jego majątkiem?
Odpowiedź nie jest tak prosta, jak mogłoby się wydawać.
Ustawa o zarządzie sukcesyjnym przewiduje bowiem szczególne rozwiązania na wypadek nieprawidłowego powołania zarządcy. Ich celem jest zarówno ochrona właścicieli przedsiębiorstwa w spadku, jak i zachowanie możliwie największej ciągłości prowadzenia działalności gospodarczej.
Szczególne znaczenie mają tutaj art. 12 oraz art. 33–35 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw.
W tym artykule wyjaśnię, kiedy powołanie zarządcy sukcesyjnego może zostać zakwestionowane, jakie prawa przysługują pominiętym spadkobiercom, co dzieje się z umowami zawartymi przez zarządcę oraz jak wygląda odpowiedzialność za zobowiązania przedsiębiorstwa.

Kto może powołać zarządcę sukcesyjnego po śmierci przedsiębiorcy?
Zacznijmy od podstawowej kwestii. Nie każda osoba z rodziny zmarłego przedsiębiorcy może samodzielnie powołać zarządcę sukcesyjnego.
Krąg osób uprawnionych do dokonania tej czynności został określony w art. 12 ustawy o zarządzie sukcesyjnym.
Zgodnie z art. 12 ust. 1, jeżeli zarząd sukcesyjny nie został ustanowiony z chwilą śmierci przedsiębiorcy, zarządcę sukcesyjnego mogą powołać:












